Fading Away


Camera Obscura’nın icadı ile ‘üretilen bir imgenin kalıcı hale getirilmesi’ konusu sanatçının çalışmalarının çıkış noktasını oluşturuyor. Buluntu fotoğrafları farklı bir teknikte ve bağlamda yorumlayan Yusuf Murat Şen; kaybolmaya, dağılmaya, sararmaya başlayan bu imgelere yeni bir yaşam kazandırıyor. Sergi, başlığını imgelerin solması, canlılığını yitirmesi, diğer bir deyişle ‘yok olması’ndan alıyor: ‘Fading Away’. Foto Kandiye, Foto Turan ve kaynağı tam olarak bilinmeyen negatiflerden türetilen bu serideki buluntu fotoğraflar, bir zamanlar öğrencilerin katıldığı törenler, sağlık taramaları, toplumsal acılar, yığınlar, “kimsesiz” portrelerin görüntülerinden oluşuyor. Sanatçı;zamanında savaş, acı, hastalık, bayram yeri, aile portresi gibi kayıt tutulma amaçlı belgelenen fotoğrafları çeken isimlerle günümüzün sanat izleyicisiyle karşı karşıya getiriyor. Bir önceki serisi ‘Islak Kent’te inşaat görselleri üzerinden ele aldığı kentsel duyarlılık ve birey psikolojisi olgularını, bu kez bireylerin kendi imgeleri üzerinden okumayı hedefleyen sanatçı, eserlerini genellikle ‘ıslak kolodyon’ ve diğer antik fotoğraf tekniklerini uygulayarak üretiyor. Pozitiften negatife, siyahtan beyaza, aydınlıktan karanlığa sık sık yolculuk eden imgeler, sanatçı tarafından bilinçli bir biçimde yavaşlatılmış bir üretim sürecini izliyor. Bu sayede sanatçı, üretim sürecinin deneyimlenmesinin önemine vurgu yaparken, en eski ve en yeni teknikleri bir arada veya ayrı ayrı özgürce kullanarak, zaman aşımı gelgitleri destekliyor. H.P. Robinson’ın “Fadin Away” isimli kompozit fotoğrafına referans veren fotoğraflarında yer alan, gerçek yaşam öykülerini belki de hiçbir zaman bilemeyeceğimiz karakterler, sanatçının yeniden yorumlayarak ürettiği öznelere dönüşüyor. Sanatçı için önemli olan, karakterlerin hepsinin isimsiz kahramanlar olması ve sadece imgelerle var olabilmesinin ötesinde imgelerin de zaman içinde dönüşüme uğrayarak hastalıklı, yaralı haller içine düşmesi oluyor.

‘Bu noktada bir sanatçının yapması gereken, daha önce görülmemiş olanı göstermeye çalışmak ve buna dair yine bir farkındalık yaratmak olacaktır. Yusuf Murat Şen, öyküsünün bir şeyleri değiştirmesi ya da en azından izleyicinin bir an durup, üzerine düşünmesi için daha önce bu şekilde görülmemiş imgeleri sunmaktadır.’ diyor Fırat Arapoğlu ve ekliyor; ‘Yusuf Murat Şen, bu tespitin fazlasıyla farkında olarak, görüntüleri farklı kodlarla yeniden-üretmektedir. Özgün acı ve yıkım tasvirleri, şimdi farklı bir eksende değerlendirilmektedir. Sanatçı böylece bu aykırı düşünmenin ve buradan imge üretmeyle, farklılaşmakta ve öne çıkmaktadır. Yusuf Murat Şen’i farklı kılan en önemli değerlerin başında, bence, bu geliyor.’

‘Fading Away’ fotoğrafik imgenin kurgusallığına ve tekilliğine bir selamdır. Fotoğrafçının gerçekliği yeniden üretebilme gücüne, fotoğrafın anlamının gözün görmediği yerde oluşuna tanıklık eder. Gizemli zarfın içinden çıkan bu görsel öykü, fotoğrafın doğası gereği kurgusal bir yas mekanı olduğunun kanıtıdır. Çünkü yas kaybı kabullenmekle başlar. Kayıpta saklı olanı, buraya ve şimdiye getiren bir anlatı kurmakla tamamlanır.’ - Ezgi Bakçay